Suyum var mı, ne kadarı garanti?
Kuru koşulda buğday, arpa, mercimek ve nohut; sulu koşulda mısır, pamuk, patates ve ayçiçeği farklı dünyalardır. Su güvencesi olmayan arazide sulu ürün planı yapılmaz — kuyu olması, suyun olması değildir.
0 pasaport
Tarla Bitkileri
Tahıllar, baklagiller ve endüstri bitkileri için üretim, maliyet, pazar ve risk kararları.
Bu hub'da karar nasıl kurulur?
Tarla bitkileri, Türkiye tarımının hacim omurgasıdır: buğday, arpa, mısır, ayçiçeği, baklagiller, pamuk ve patates. Bu hub'ın merkezinde tek bir soru vardır — bu tarlada, bu suyla, bu münavebede hangi ürün ayakta kalır?
Önce cevaplanması gereken sorular
Bu tarlaya son üç yılda ne ektim?
Münavebe bir tercih değil, bir borçtur. Aynı ürünü üst üste eken tarla hastalık biriktirir ve sessizce verim kaybeder. Baklagiller bu döngüde toprağa azot kazandırır.
Alıcı kim ve hangi kaliteyi istiyor?
Ayçiçeğinde yağlık mı çerezlik mi, arpada yemlik mi maltlık mı, patateste yemeklik mi sanayilik mi — bu yön kararı çeşidi, bakımı ve fiyatı belirler ve alıcıdan başlar, tarladan değil.
Hasat ve depolama zincirim hazır mı?
Biçerdöver randevusu, kurutma, nakliye ve depo; hasat gününde çözülmez. Lisanslı depo bir seçenektir ama depo ücreti ve fire hesaba katılmadan "bekletirsem kazanırım" varsayımı yapılmaz.
Alt kümeler
Buğday, arpa, mısır — hacim ve münavebenin omurgası.
Ayçiçeği; kuru ve sulu koşulda farklı davranır.
Nohut, mercimek, kuru fasulye — kuru tarımın azot kaynağı.
Pamuk; sulama, enerji ve çırçır zinciriyle birlikte okunur.
Patates; tohumluk sağlığı ve depo yönetimi belirleyici.
Üretim ve maliyet modeli
Tarla bitkilerinde kâr, dekar başına verimden çok **birim maliyet** ve **münavebe disiplininden** gelir. Mekanizasyon kararı (satın al / kirala / hizmet al) küçük işletmede genelde hizmet alımı lehinedir; kullanım saati düşük bir makine sermayeyi bağlar. Girdi maliyetinin en büyük kalemleri tohum, gübre, yakıt/enerji ve hasat hizmetidir; bunların hiçbiri sabit değildir, bu yüzden **üç senaryolu** hesap zorunludur.
Riskler
2025'te bitkisel üretim %11,6 geriledi; buğday %13,7, arpa %25,9 düştü. Kuru koşulda tek yılın rakamına göre plan kurulmaz.
Hastalık ve zararlı birikimi; toprak yorgunluğu. Etkisi yavaş, faturası büyüktür.
Tek kanala hasat günü mahkûm olmak, fiyatı alıcıya bırakmaktır.
Nem, fire ve depo koşulları; tarlada kazanılan ürün depoda kaybedilebilir.
Başlangıç kontrol listesi
- Toprak analizi yaptır.
- Son üç yılın ekim geçmişini yaz.
- Suyun en düşük debisini esas al.
- Alıcıyı ve yön kararını yaz.
- Üç senaryolu maliyet hesabı kur.
Sık yapılan hatalar
- Geçen yıl kazandırdı diye ekim alanı kararı vermek.
- Münavebeyi atlayıp üst üste aynı ürünü ekmek.
- Su güvencesi olmadan sulu ürün planlamak.
- Hasat hizmetini sezon başında ayarlamamak.
- Tek alıcıya hasat günü mahkûm kalmak.
Veri kartı · 2025yıllık
2025 (TÜİK): buğday −%13,7 → ~17,95 milyon ton · arpa −%25,9 → ~6,0 milyon ton · mısır +%4,9 → ~8,5 milyon ton · ayçiçeği −%11,8 → ~1,9 milyon ton · patates −%7,2 → ~6,4 milyon ton · pamuk (kütlü) 1.935 bin ton (−%13,7) · nohut ~413 bin ton · kuru fasulye ~247 bin ton · kırmızı mercimek ~250 bin ton.
Kaynaklar
Resmî kanal
Çeşit, destek, izin ve yerel uygunluk için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü; sigorta için TARSİM. TarımAklı yönlendirir; başvuru mercii değildir ve kesin kazanç vaat etmez.
Sonraki adım
Aşağıdaki pasaportlardan size en yakın üretim kolunu seçin veya Karar Yolculuğu'ndan başlayın.
Bu hub'daki pasaportlar